Hakkında
Haberler
Görüşler
Dökümanlar
Ana Sayfa


HABERLER

SSK İhalesi, Cumhuriyet, 17 Şubat 2005

SSK'de operasyona zemin hazırlayan 78 trilyon liralık ihalede ucuz teklif verenlerin şansı olmadı

'Ayrıcalıklı' ilaçlar
İhaledeki iddialar
*SSK Yönetim Kurulu, İhale Komisyonu'nun 'daha ucuza alınabilir' uyarısını dikkate almadı.
*Şartnamede rekabet ortamını engelleyen hükümler uyarıya karşın düzeltilmedi.
*Roche firması gibi Santa Farma'ya da ayrıcalık tanındı.
*Birçok ilaçta hiç indirim yapılmadı.
FATMA KOŞAR

 

SSK'ye piyasa fiyatlarının üzerinde fahiş fiyatlarla ilaç sattığı ileri sürülen Roche'a operasyon düzenlenirken ihalelerde başka şirketlere de ''ayrıcalık'' tanındığı iddia edildi. İhalelerin mercek altına alınması kadar Roche'un indirim yapmadan sattığı biyotek ilaçlara eşdeğer (jenerik) ilaçların ithalatının neden ve kimler tarafından engellendiğinin araştırılmasının önemli olduğuna dikkat çeken Tıp Kurumu Genel Sekreteri Dr. Ali Rıza Üçer , ayrıca Aralık 2003'te yapılan ihalede Roche'a rakip gibi görünen ve satış yapan Gürel (Santa Farma) şirketinin de ''kendi ürün kategorisinde gözetildiğini'' dile getirdi.

 

Santa Farma şirketi ise konuyla ilgili iddialara yetkili kişinin bulunmadığı gerekçesiyle yanıt vermedi.

 

'Santa Farma'ya da jest'

 

SSK'nin ilaç alım ihaleleri nedeniyle başlatılan operasyon sürüyor. Operasyona, SSK Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı'nca 27.10. 2003'te yayımlanan ve SSK'nin İstanbul Satın Alma Müdürlüğü aracılığıyla 22 Aralık 2003'te açılan, SSK Yönetim Kurulu'nun 23 Ocak 2004'te onayladığı KDV hariç 78 trilyon liralık ilaç ihalesi zemin hazırladı. Söz konusu ihaleyi mercek altına alan Tıp Kurumu Genel Sekreteri Üçer, şunları söyledi:

 

''Eritropoietin (NeoRocormon'ın etken maddesi) ihalesinde sadece Roche gözetilmemiş, rakip firma olan Gürel de (Santa Farma) kendi ürün kategorilerinde Roche gibi gözetilmiştir. Yani iki firma arasında rekabet sağlanmadan adeta ihalede kardeş payı yapılmıştır. İhale iki ayrı kulvarda yürümüş, herkes kendi kulvarında rakipsiz koşmuştur.''

Aynı ihalede Santa Farma firmasını temsilen Gürel'in de 35 bin kutudan fazla Eprex sattığını belirten Üçer, ''Yani ihaleden Roche'a 23 trilyon liralık kısmı düşmüşse 15 trilyon liralık kısmı da Santa Farma firmasına gitmiştir. Roche firması ile ilgili ihale süreçlerinde ne kadar eksiklikler, usulsüzlükler var ise Santa Farma'nın sattığı Eprex alımında da aynı tür bir kamusal zarar söz konusudur'' diye konuştu.

Yine aynı ihalede, önemli kalemlerden biri olan Interferon (Roferon-Roche) alımında da sıfır iskonto yapıldığını belirten Üçer, SSK'nin ihalesindeki alımları, fiyatları ve şirketlerin 'rekabet ortamında ne kadar indirim yaptığını' sıraladı:

 

1- Roferon-A 3 milyon ünite kullanıma hazır şırınganın; perakende (eczane) satış fiyatı: 62.350.000 TL (KDV dahil), depocu satış fiyatı: 44.031.570 TL (KDV hariç), ithalatçı satış fiyatı: 41. 151.000.000 TL (KDV hariç). İhalede 38 bin kutu Roferon-A 3 milyon ünite için 41.151.000 TL fiyat veriliyor. İthalatçı satış fiyatı üzerinden 'yüzde 0' iskonto demektir.

 

2- Roferon-A 4.5 milyon ünite kullanıma hazır şırınganın; perakende (eczane) satış fiyatı: 82.179.000 TL (KDV dahil), depocu satış fiyatı: 58. 034.809 TL (KDV hariç), ithalatçı satış fiyatı: 54. 239.000 TL (KDV Hariç). İhalede 20 bin kutu Roferon-A 4.5 milyon ünite için 54.239.000 TL fiyat veriliyor. İthalatçı satış fiyatı üzerinden 'yüzde 0' iskonto demektir.

 

3- Roferon-A 6 milyon ünite kullanıma hazır şırınganın; perakende (eczane) satış fiyatı: 93.636.000 TL (KDV dahil), depocu satış fiyatı: 66. 125.743 TL (KDV hariç), ithalatçı satış fiyatı: 61. 799.000 TL (KDV hariç). İhalede verilen fiyatlar KDV hariç fiyatlar. İhalede 15.500 kutu Roferon-A 6 milyon ünite için 61.801.000 TL fiyat veriliyor. İthalatçı Satış Fiyatı üzerinden 'yüzde 0' iskonto demektir.

 

4- Roferon-A 9 milyon ünite hazır şırınganın; perakende (eczane) satış fiyatı: 132.369.000 TL (KDV dahil), depocu satış fiyatı: 93. 478.987 TL (KDV hariç), ithalatçı satış fiyatı: 87. 363.000 TL (KDV hariç). İhalede 40 bin kutu Roferon-A 9 milyon ünite için 87.365.357 TL fiyat veriliyor. İthalatçı Satış fiyatı üzerinden yüzde 0 iskonto demektir.

 

5 - Roferon-A 18 milyon ünite hazır şırınganın; perakende (eczane) satış fiyatı: 228.209.000 TL (KDV dahil), depocu satış fiyatı: 161.161.195 TL (KDV hariç), ithalatçı satış fiyatı: 150.617.000 (KDV hariç). İhalede 60 Roferon-A 18 milyon ünite için 150. 621.073 TL fiyat veriliyor. İthalatçı Satış Fiyatı üzerinden yüzde 0 iskonto demektir. Bu arada ihalelerdeki bütün fiyatlar KDV hariç fiyatlar.

 

6 - 78 trilyon liralık ihalenin yüzde 10'unu Faktör VIII ürünlerinin alımı oluşturdu. Bu ihalede KDV hariç toplam 8 trilyon liralık Faktör VIII alımı için firmalara duyuru yapılmıştı. Faktör VIII pıhtılaşma faktörlerinin kalıtsal eksikliğine bağlı kanama vakalarında kullanılan bir kan ürünü, bu vakaların yüzde 90'ı klasik hemofili (hemofili A), yüzde 10'u da hemofili B'dir (Christmas hastalığı). Hastalık genetik geçişli.

Farklı formlarda toplam 21.250 kutu Faktör VIII ürünü için ihaleye çıkıldı. İhale tamamlandığında kuruma belirtilen miktarın tümü satın alındı. Ancak Eritropoietin (NeoRocormon ve Eprex) ve Interferon (Roferon) kalemlerinde olduğu gibi alınacak üniteler ayrı ayrı tanımlanmış, (250 İÜ, 500 İÜ, 1000 İÜ gibi) bu da yetmiyormuş gibi, kurutulmuş Faktör VIII fraksiyonunun sulandırılması için kullanılan distile (saf) su miktarları da ayrı ayrı tanımlanmıştır (Burada da sulandırıcılar 5 ml, 10 ml, 20 ml olarak ayrı ayrı tanımlandı).

 

Oysa böylesi bir toplu alımda SSK'nin rekabet avantajını kullanabilmesi için birim ünite üzerinden pazarlığa çıkması, toplu alımdan sonra ilgili firmalardan hangi ünitelerde ihtiyacı varsa toplam satın aldığı birim ünite üzerinden farklı ünitelerdeki formlara dönüştürmesi gerekirdi.

 

Dünyanın en pahalı suyu

 

Faktör VIII sulandırıcılarının ihale şartnamesinde ''5 ml, 10 ml ve 20 ml'' olarak ayrı ayrı tanımlanması büyük bir kamu zararına neden oldu. Böylece iki ayrı koşul üst üste bindirilerek aslında Eritropoietin ve Interferon gibi monopolik/oligopolik bir özelliği olmayan, 10 firmanın rekabet etmesi engellendi. Böylece ihalede ayrı ayrı tanımlanan saf sular nedeniyle pahalı ilaçların tercih edilmesiyle dünyanın en pahalı su alımına da yol açıldı.

 

Bu ihale sonucunda:

 

Faktör VIII (500 İÜ 10 ml 1 flakon Hemofil Baxter/ Eczacıbaşı-Baxter Firması / Gökay Ecza Deposu) 11.500 kutu, kutu başına 405 milyon liradan (depocu fiyatından yüzde 13, fabrika satış fiyatı üzerinden yüzde 7 iskonto ile) 4. 657.500.000.000 TL alım yapılması planlandı. Ancak aynı ürün için BPL Sodhan şirketi kutu başına 235 milyon lira teklif verdi ve İhale Komisyonu aynı miktarda (11.500 kutu) BPL Sodhan alınmasını SSK Yönetim Kurulu'nun onayına sundu. Böylece bu kalemdeki toplam tutar 4.657.500.000 TL yerine 2.702.500.000 TL'ye düşecekti.

Ucuza geçit yok

 

7 - Faktör VIII 1000 İÜ 5 ml 1 flakon İmmunate Baxter: Eczacıbaşı-Baxter'dan 5150 kutu, kutu başına 382.milyon liradan alındı. Oysa Faktör VIII 500 İÜ 20 ml 1 flakon BPL Sodhan için verilen fiyat 235 milyon liraydı. İhale Komisyonu daha ucuz olan BPL Sodhan'dan alım için teklif verdi, ancak SSK Yönetim Kurulu'ndan onay çıkmayınca 1.210.250.000 TL'ye alınabilecek ilaca 1.967.800.000.000 TL ödendi.

 

4 Faktör VIII 1000 İÜ 10 ml 1 flakon Octanate: Berk Firması'ndan 790 milyon lira adet fiyatıyla 1100 kutu alındı. Faktör VIII 500 İÜ 20 ml 1 flakon BPL Sodhan için verilen fiyatın 235 milyon lira olması (500 ünitesi 235 milyon olduğuna göre 1000 ünitesi de 470 milyon lira) nedeniyle İhale Komisyonu bu kalem yerine aynı miktarın 2 katı (2.200 kutu) BPL Sodhan alınmasını SSK Yönetim Kurulu'nun onayına sundu. Böylece bu kalemdeki toplam tutar 869 milyar lira yerine 517 milyar liraya düşecekti.

4 İhalede diğer kalemlerden daha ucuz olması nedeniyle diğer pahalı ürünler yerine alınması önerilen BPL Sodhan Faktör VIII 500 İÜ 20 ml 1 flakon için fabrika çıkış fiyatı üzerinden yüzde 30, depocu fiyatı üzerinden de yüzde 35 indirim yapmıştır. İhalede 500 İÜ 20 ml 1 flakon ihtiyacı düşük olduğu gerekçesiyle bu firma tanımlanarak (20 ml sulandırıcı) yalnızca 1000 kutu sipariş edildi, bu 1000 kutu ilacın toplam tutarıysa yalnızca 235 milyar liradır. BPL Sodhan Faktör VIII yalnızca 1000 kalem için böylesi bir indirim yaptı, daha çok ilaç alımında indirim oranı büyüyebilirdi.

 

Böylece ihalenin teknik şartnamesinin hatalı yazılması nedeniyle başlangıçta 8 trilyon lira olan toplam Faktör VIII ürünü alım tutarında İhale Komisyonu son anda bu kalemle ilgili yanlışı görerek bir ölçüde hatayı telafi etmeye çalıştı. Ancak İhale Komisyonu 12 Ocak 2004 tarihli İhale Komisyonu Karar Tutanağı'nda dile getirdiği uyarı SSK Yönetim Kurulu'nca dikkate alınmadı. Bunun sonucunda ''Faktör VIII kalemindeki'' alımın faturası 5 trilyon lira yerine 8 trilyon lira oldu.

'SAĞLIK BAKANLIĞI DOSYALARI BEKLETİYOR' İDDİASI

'Ucuz ithalat engelleniyor'
Dr. Ali Rıza Üçer ve Tıp Kurumu Başkanı Mehmet Altınok 'un saptamalarına göre, biyotek ilaçların jeneriklerinin (biyojenerik ilaçların) ithalatı ve üretimi engelleniyor. Üçer, NeoRecormon gibi çok pahalı biyoteknolojik ilaçlarla ilgili bir diğer sorunun patent koruması biten ya da patent yükümlülüğü olmayan biyotek (biyoteknolojik) ilaçların yerine çok ucuza mal edebilecek yerli ilaç üretimine izin verilmemesinin çok pahalıya mal olduğunu belirtti. Sağlık Bakanlığı, Fako'nun ''üretmek istiyorduk, ancak bir türlü izin çıkmadı'' açıklamalarına ''Bize izin başvurusu yapılmadı'' biçiminde yanıtladıysa da Üçer, ithalat iznini bir türlü alamayan iki dosyanın 1998 ve 2000'den bu yana bekletildiğini öne sürdü.

''Arjantin, Çin, Güney Kore, Brezilya ve Küba gibi ülkelerin yaptığını neden Türkiye yapamamamaktadır? Sağlık Bakanlığı ve ilaç sektörü temsilcilerinin bu soruya net bir yanıt vermesi gerekir'' diyen Üçer, bir türlü ruhsat vermeyen bakanlığın açıklamalarının ise ikna edici olmadığını söyledi. Bakanlık, izin başvurusu olmadığını belirtirken Üçer, ''Mührü eksik, şimdi olmaz, stok, üretim, Ar-Ge konusunda yeterli önlemin yok'' gibi gerekçelerle şirketlerin yıldırıldığını savundu. Fako'nun Genel Müdürü Kaya Turgut , daha önce söz konusu biyotek ilaç üretimi için heveslendiklerini, ancak ''yıldırıldıklarını'' basına yansıyan demeçlerinde açıklamıştı. 2004 yılında biyotek ilaç pazarının 400 milyon dolar olduğunu belirten Üçer, 2010 yılında bu rakamın 1 milyar doları geçeceğini ve üretim yapılmasına başlanana kadar, ucuz eşdeğer ithalatına kapı açılması gerektiğini kaydetti. Üçer, çok sayıda ülkenin ithal ettiği eşdeğer ilaçların şu anda piyasadaki tekel konumundaki ürünlere göre beş kat ucuz olduğunu kaydetti.

 

Cumhuriyet 17.02.2005
 
Sağlık Bakanlığı bürokratları

İlaç firmasından gezi sponsorluğu
ANKARA (ANKA) - Roche firmasının kamuya yüksek fiyatla ilaç satışına yargı tarafından el konulmasının yankıları sürerken, Sağlık Bakanlığı'nda ruhsatlandırmadan sorumlu üç bürokratın Pfizer İlaç Firması sponsorluğunda Almanya'ya gönderildiği ortaya çıktı. Pfizer İlaçları Limited Şirketi, 16 Aralık 2003'te Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Necdet Ünüvar 'a yazı yazarak, Bonn kentinde 12-13 Ocak 2004 tarihleri arasında toplantı yapılacağını bildirdi. Müsteşardan, toplantıya, İlaç Eczacılık Genel Müdürlüğü'nde ruhsatlandırmadan sorumlu genel müdür yardımcısı ile onun uygun göreceği iki ruhsatlandırma görevlisinin gönderilmesini isteyen Pfizer, tüm masrafların firma tarafından karşılanacağını iletti.

Recep Akdağ olur verdi

Sağlık Bakanı Recep Akdağ ve Müsteşar Ünüvar ise 7 Ocak 2004 tarihinde, İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü İlaç Ruhsatlandırma Dairesi'nden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mahmut Tokaç ile Ruhsatlandırma Dairesi şube çalışanlarından Eda Cindoğlu ve Ahu Güney 'in toplantıya görevli olarak katılmasına olur verdi.